Waar de Capitolijnse Wolvin staat
De Wolvin staat opgesteld in de Zaal van de Wolvin, op de eerste verdieping van het Palazzo dei Conservatori — je komt haar tegen op de hoofdroute door de Capitolijnse Musea, kort na de Esedra van Marcus Aurelius. Een apart ticket is er niet: ze zit bij elk toegangsticket inbegrepen, vanaf € 15.
| Gegeven | Informatie |
|---|---|
| Waar | Zaal van de Wolvin, Palazzo dei Conservatori, Capitolijnse Musea |
| Materiaal | Brons, gegoten met de verlorenwasmethode; tweeling toegevoegd in de renaissance |
| Afmetingen | Circa 75 cm hoog, 114 cm lang |
| Op het Capitool sinds | 1471, schenking van Sixtus IV aan het Romeinse volk |
De geschiedenis: van het Lateraan naar het Capitool
De hele middeleeuwen door stond de Wolvin bij het Lateraan, waar — zo vertelt de kroniekschrijver Benedetto Canonico — naast het brons recht werd gesproken en vonnissen werden voltrokken. In 1471 schonk paus Sixtus IV haar samen met de andere grote Lateraanse bronzen aan het Romeinse volk: die schenking is de geboorteakte van de Capitolijnse Musea, het oudste openbare museum ter wereld.
De tweeling is een renaissancetoevoeging, traditioneel toegeschreven aan Antonio del Pollaiolo: de Etruskische (of middeleeuwse, zie hieronder) wolvin zoogde in haar eentje, en het was het Rome van de pausen dat haar omvormde tot het complete beeld van de mythe van Romulus en Remus.
Het dateringsmysterie
Vijf eeuwen lang gold de Wolvin als «het Etruskische brons uit de 5e eeuw v.Chr.», toegeschreven aan de kring van de beeldhouwer Vulca. In 2006 wezen radiokoolstofanalyses van de gietaarde, uitgevoerd tijdens de restauratie, op een middeleeuwse datering, tussen de 8e en de 14e eeuw: het gieten met verloren was in één stuk was onbekend bij de Etrusken, die in losse delen goten. Het academische debat is niet gesloten — het museum presenteert beide hypotheses — maar aan de kern verandert het niets: dit is het meest identiteitsbepalende object dat Rome bezit.
Haar goed zien: praktische tips
- Het juiste moment: de Zaal van de Wolvin is een van de meest gefotografeerde van het museum; om 9:30 of na 17:00 tref je haar vrijwel leeg aan, midden op de dag staat er een rij voor selfies.
- Kijk naar de linkerflank: de achterpoten tonen de schade van een blikseminslag die het brons volgens de bronnen in 65 v.Chr. trof — een van de argumenten van de aanhangers van de antieke datering.
- De vergelijking om te maken: tijdens hetzelfde bezoek zie je de andere Lateraanse bronzen van de schenking uit 1471 — de Spinario en de Brutus Capitolinus staan een paar zalen verderop.
- Kopieën door heel Rome: de zuil op Piazza del Campidoglio en het Palazzo Senatorio tonen replica's; het origineel staat alleen hierbinnen.
Zie de Wolvin zonder rij
Ticket met gereserveerde toegang: kies je tijdslot en loop rechtstreeks naar de poortjes.
Wat je tijdens hetzelfde bezoek ziet
Vanuit de Zaal van de Wolvin sta je op een paar passen van de Esedra met het originele ruiterstandbeeld van Marcus Aurelius en van de fragmenten van het kolossale beeld van Constantijn in de binnenhof. Onder het plein opent het Tabularium het uitzicht op het Forum Romanum; daarachter ligt het Palazzo Nuovo met de Stervende Galliër en de Capitolijnse Venus. Check de openingstijden en de lopende tentoonstellingen in Villa Caffarelli om een complete halve dag te plannen.
Veelgestelde vragen
Waar staat de originele Capitolijnse Wolvin?
In de Zaal van de Wolvin van het Palazzo dei Conservatori, in de Capitolijnse Musea in Rome. De wolvinnen die je op Piazza del Campidoglio en elders in de stad ziet, zijn kopieën.
Heb ik een apart ticket nodig om de Wolvin te zien?
Nee: de Wolvin zit bij het gewone ticket van de Capitolijnse Musea inbegrepen (vanaf € 15, geïntegreerd € 20,50 in periodes met tentoonstellingen).
Is de Capitolijnse Wolvin Etruskisch of middeleeuws?
Daarover wordt gedebatteerd: de traditie dateert haar als Etruskisch werk uit de 5e eeuw v.Chr., maar de analyses van 2006 van de giettechniek en het radiokoolstofonderzoek wijzen op een middeleeuwse datering. Het museum presenteert beide hypotheses.
Is de tweeling onder de wolvin origineel?
Nee, Romulus en Remus werden in de renaissance toegevoegd, met traditionele toeschrijving aan Antonio del Pollaiolo. Het antieke brons toonde alleen de wolvin.
Waarom is de wolvin het symbool van Rome?
Vanwege de stichtingsmythe: de wolvin zoogde de tweeling Romulus en Remus, gered uit de Tiber; Romulus stichtte vervolgens de stad in 753 v.Chr. De gemeente Rome gebruikt de Capitolijnse Wolvin nog altijd als embleem.